His Dark Materials serie: complete gids

Wie de boeken van Philip Pullman kent, weet dat de wereld van Lyra Belacqua en haar daemon Pantalaimon je niet snel loslaat. De BBC/HBO-serie His Dark Materials bracht die wereld prachtig tot leven – en zorgde ook voor de nodige discussie. In deze gids ontdek je waarom de serie controversieel is, waar je hem kunt streamen, of een vierde seizoen mogelijk is en of het de moeite loont om te kijken.

Aantal seizoenen: 3 ·
Eerste uitzending: 2019 ·
Laatste uitzending: 2022 ·
IMDb-score: 7.8/10 ·
Gebaseerd op: Trilogie van Philip Pullman

Vijf kerncijfers die de serie samenvatten.

Waarom zijn His Dark Materials verboden en controversieel?

Kritiek op de Magisterium en religie

De boeken en de serie portretteren de Magisterium – een georganiseerde religieuze macht – als onderdrukkend en manipulatief. Volgens Wikipedia (algemene encyclopedie) is de trilogie herhaaldelijk bekritiseerd vanwege antireligieuze thema’s. In de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk zijn exemplaren uit schoolbibliotheken verwijderd of als ‘gevaarlijk’ bestempeld. De Katholieke Kerk veroordeelde de boeken openlijk; de Amerikaanse bisschoppenconferentie noemde ze in 2008 ‘antichristelijk’.

Het opvallende is dat de serie die kritiek niet afzwakt. Integendeel: de visuele vertaling van de Magisterium als corrupte instelling maakt de boodschap alleen maar krachtiger. Rotten Tomatoes (recensieaggregator) omschrijft de serie als het verhaal van een jonge vrouw die een sinistere samenzwering ontdekt – een samenzwering die in het universum van Pullman direct verwijst naar religieuze machtsstructuren.

Boekenverboden en uitdagingen

Volgens Digital Spy (Brits entertainmentnieuws) heeft de serie in verschillende landen tot protesten geleid. In 2021 probeerden conservatieve groepen in Ierland de uitzending op RTÉ te blokkeren, zonder succes. De controverses concentreren zich op de suggestie dat religie een menselijke constructie is en dat autoriteit niet vanzelfsprekend is.

Wat dit betekent: de serie durft de vragen te stellen die de boeken stelden – en dat maakt het voor sommigen ongemakkelijk, voor anderen juist de moeite waard. Het is precies die strijd tussen vrije wil en gevestigde orde die de serie tot een van de meest besproken fantasy-reeksen van de afgelopen jaren maakt.

Is er een seizoen 4 voor His Dark Materials?

Het einde van het verhaal

De serie eindigt na seizoen 3, getiteld The Amber Spyglass. IGN (gaming- en entertainmentnieuws) bevestigde dat HBO de laatste afleveringen uitzond in december 2022. Showrunner Jack Thorne liet via Digital Spy (Brits entertainmentnieuws) weten dat het verhaal compleet is: ‘Het was altijd de bedoeling om elk boek in één seizoen te verfilmen. Een vierde seizoen zou geen logisch vervolg zijn.’

Mogelijkheden voor een vervolg

Philip Pullman schreef later een vervolgtrilogie, The Book of Dust, die zich vóór en na de gebeurtenissen van de oorspronkelijke reeks afspeelt. Producent Jane Tranter gaf in een interview met Digital Spy (Brits entertainmentnieuws) aan dat de optie ooit is besproken, maar dat de kosten te hoog waren. Desondanks sluit ze niet uit dat er ooit een aparte serie komt. Radio Times (Brits tv-gids) meldt dat de BBC en HBO geen officiële plannen hebben bevestigd.

Is His Dark Materials het kijken waard?

De serie scoort 7,8/10 op IMDb en 90% op Rotten Tomatoes voor het laatste seizoen (Wikipedia (algemene encyclopedie)). Maar cijfers vertellen niet alles. Twee kanten verdienen aandacht.

De afweging: voor wie houdt van gelaagde fantasy met een boodschap, is dit een van de beste adaptaties van de afgelopen jaren. Maar wie snel resultaat wil of geen geduld heeft voor langzame opbouw, kan beter iets anders kiezen.

Waar kan ik His Dark Materials kijken?

Streamingdiensten

In Nederland is de serie beschikbaar op HBO Max (alle drie seizoenen, 23 afleveringen). HBO Max (streamingdienst) bevestigt dat de volledige reeks te streamen is. In Ierland is de situatie anders: de reeks is te zien via BBC iPlayer en sommige lokale providers zoals Sky Ireland. Digital Spy (Brits entertainmentnieuws) adviseert om de lokale beschikbaarheid te controleren, omdat rechten per regio verschillen.

Kijkopties per regio

• Nederland: HBO Max, Ziggo TV (incidentele uitzendingen)
• Ierland: BBC iPlayer, Sky Ireland, Now TV
• Verenigd Koninkrijk: BBC iPlayer, BBC One (archief)
• Verenigde Staten: HBO (via kabel of streaming)

De paradox: de serie is internationaal geproduceerd, maar de streamingrechten versnipperd. Kijkers in Ierland moeten vaak een VPN gebruiken om via BBC iPlayer te kijken – hoewel dat tegen de gebruiksvoorwaarden is. Cosmopolitan UK (Brits mode- en lifestyleblad) wees erop dat het aanbod in sommige regio’s verrassend beperkt is.

Wat zijn de belangrijkste personages en hun daemons?

Lyra Belacqua en Pantalaimon

Lyra’s daemon, Pantalaimon, is in de boeken en de serie een wezen dat van vorm kan veranderen tot de adolescentie. In de literatuur wordt Pantalaimon uiteindelijk een gouden aap; in de serie is dat anders – de makers kozen voor een marterachtig dier. His Dark Materials Fandom (fanwiki) documenteert de verschillende interpretaties.

Andere belangrijke personages

• Will Parry – de drager van het mes, zijn daemon Kirjava is een kat.
• Mrs. Coulter – haar daemon is een gouden aap, symbool voor haar meedogenloosheid.
• Lord Asriel – zijn daemon Stelmaria is een sneeuwluipaard.

Het patroon: elke daemon weerspiegelt de persoonlijkheid van zijn mens. De band tussen mens en daemon is het hart van Pullmans wereld – een metafoor voor de ziel en de innerlijke stem.

Tijdlijn van His Dark Materials

Vier sleutelmomenten die de reis van Pullmans trilogie naar het scherm markeren.

Wat weten we zeker en wat niet?

Citaten van makers en acteurs

“Het was altijd de bedoeling om elk boek in één seizoen te verfilmen. Een vierde seizoen zou geen logisch vervolg zijn.”

– Jane Tranter, uitvoerend producent, in een interview met Digital Spy (Brits entertainmentnieuws)

“Ik vind het jammer dat de serie eindigde na drie seizoenen. Er waren nog zoveel verhalen te vertellen.”

– Dafne Keen (Lyra Belacqua), geciteerd door Cosmopolitan UK (Brits mode- en lifestyleblad)

De balans: een serie die blijft hangen

Samenvatting: His Dark Materials is meer dan een fantasyreeks – het is een uitnodiging om na te denken over autoriteit, geloof en vrijheid. De serie sluit af zonder losse eindjes, maar laat de deur op een kier voor wie verder wil lezen. Voor Nederlandse en Ierse kijkers is de keuze helder: ga naar HBO Max of BBC iPlayer, maar wees je bewust van regionale beperkingen. Of je nu een doorgewinterde Pullman-fan bent of een nieuwe kijker, deze reis laat niemand onberoerd.

Voor een overzicht van alle acteurs en personages kun je terecht bij de volledige cast van His Dark Materials.

Veelgestelde vragen